عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

49

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

كتاب الف النهار اين اوقات ، شاهزاده محمد حسين ميرزاى كمال الدوله كتاب الف النهار را از زبان فرانسه به فارسى ترجمه كرده و به طبع رسيده است . جنابى ميرزا عباس خان ميرزا عباس خان مير پنجه كه از نجبازادگان آذربايجان است و در سرحدات ايران خدمات نمايان كرده ، در سال هزار و سيصد و چهارده به عنوان « جنابى » مخاطب شد . طريقه صفى عليشاه در ايران حاجى ميرزا حسن اصفهانى كه در طريقهء تصوف ملقب به صفى عليشاه است و رشتهء فقر را به شاه نعمت الله ولى مىرساند ، در طهران مريد حاجى آقا محمد شيرازى بود . چندى نگذشته بود كه ميان مريد و مراد مخاصمت روى داد . حاجى آقا محمد ، صفى عليشاه را از جانشينى خود معزول ساخت . صفى عليشاه مستقيما بناى ارشاد را گذاشت « 1 » . چندى برنيامد كه جماعتى از اهالى طهران و ساير بلاد سر به دو سپردند . رفته‌رفته منزلش مقصد عام و خاص شد و به مريدان اذكار و اوراد آموخت و چون در فن شاعرى قدرتى داشت تفسير قرآن مجيد را به نظم درآورد و به طبع رسيد . در سال هزار و سيصد و چهارده هجرى رحلت كرد . نعش او را به خانقاهش كه در محله شاه‌آباد طهران است ، برحسب وصيت به خاك سپردند ، عليه الرحمه . وزير تشريفات جناب ظهير الدوله على خان قاجار ، برحسب وصيت صفى عليشاه ، پيشواى اين جماعت و ملقب به « صفا عليشاه » شد . با اين‌كه از رجال و وزراى دولت ايران است ، رشتهء تصوف را از دست نداد و عايدى خود را در آن راه به مصرف رسانيد . چون خلقى حسن و خوئى مستحسن دارد ، جماعتى از بزرگان طهران طوق بندگيش به گردن آويختند . شهرت دارد سيزده هزار نفر در طهران مريد دارد و در تمام ايران ، قريب

--> ( 1 ) . در خصوص اختلاف اين دو تن ، شرح دلپذيرى در كتاب حديقة الشعرا تأليف سيد احمد ديوان بيگى شيرازى آمده است . ( حديقة الشعرا ، تصحيح دكتر عبد الحسين نوايى ، از انتشارات زرين تهران ، ج 2 ص 1063 تا 1065 ) .